Uzyskanie dopuszczenia do obrotu giełdowego

Papier wartościowy aby był notowany na giełdzie, to muszą być spełnione pewne warunki. Pierwszym z nich jest warunek dopuszczenia do obrotu publicznego. Jeśli na współczesnej giełdzie dominują akcje, należałoby się skupić na warunkach, które są konieczne do spełnienia przez spółki akcyjne by uzyskały zgodę notowania na WGPW. Oczywistym jest, iż notowana może być tylko spółka akcyjna, która zapoznała Komisję Papierów Wartościowych i Giełd z odpowiednim wnioskiem oraz przedstawiła prospekt emisyjny, w wyniku czego została dopuszczona do obrotu publicznego. Notowana może zostać tylko spółka akcyjna, która przedstawiła Komisji Papierów Wartościowych i Giełd odpowiedni wniosek i przedstawiła prospekt emisyjny. Dopiero wtedy można złożyć wniosek do przedstawicieli giełdy i prosić o wyrażenie zgody na możliwość notowania akcji spółki na giełdzie. Dopiero wtedy Rada podejmuje decyzję przedmiotową w okresie około 6 tygodni. Taka decyzja jest oczywiście podejmowana na wniosek Zarządu. Jeśli spółka uzyska decyzje odmowną, wówczas przysługuje jej jeszcze prawo odwołania. Może wtedy jeszcze raz złożyć wniosek. Jednak w praktyce wychodzi, że większość wniosków otrzymuje pozytywną decyzję wraz z określeniem rynku, na którym będą notowane papiery wartościowe. Papiery do obrotu giełdowego można wprowadzić na dwa sposoby. Pierwszy z nich zwykły polega na tym, że jeśli została podjęta stosowna uchwała o dopuszczeniu papierów wartościowych emitenta do obrotu giełdowego pierwsze notowanie odbywa się w terminie nie krótszym niż czternaście dni od daty podjęcia uchwały. Drugi sposób, czyli publiczna sprzedaż oznacza wprowadzenie dokonane przez członka giełdy, który przedkłada ofertę sprzedaży. To właśnie jest najczęściej wykorzystywany sposób wprowadzania do obrotu sprzedaży posiadanych akcji w ręce inwestorów w czasie. Na GPW notowania mogą odbywać się na rynku podstawowym, równoległym, wolnym i praw pochodnych. Jeśli chodzi o pierwsze trzy są to rynki obrotu akcjami, które różnią się od siebie niewielkimi kryteriami. Trzeba wspomnieć, że rynek podstawowy jest miejscem notowań obligacji emitowanych przez Skarb Państwa. Rynek podstawowy to nieograniczona zbywalność akcji, kapitał akcyjny spółki to minimum 7 milionów złotych. Dodatkowo wartość akcji, które zostały dopuszczone do obrotu wynosi nie mniej niż 24 miliony zł, a pozostałych papierów wartościowych nie mniej niż 12 mln zł. Rynek równoległy to wartość akcji dopuszczonych do obrotu wynosi nie mniej niż 12 mln zł, a pozostałych papierów wartościowych nie mniej niż 6 mln zł, kapitał akcyjny spółki to nie mniej niż 3 mln zł, wartość księgowa spółki wynosi nie mniej niż 18 mln zł. Z kolei rynek wolny to nieograniczona zbywalność akcji, wartość akcji dopuszczonych do obrotu wynosi co najmniej 4 mln zł,a innych papierów wartościowych co najmniej 2 mln zł, kapitał akcyjny spółki wynosi co najmniej 1,5 mln zł, i wartość księgowa spółki wynosi co najmniej 4 mln zł. Dodam jeszcze, ze papiery wartościowe emitowane na tym rynku z cena zależna w większym stopniu od kształtowania się ceny danego podmiotu bazowego dla danego prawa majątkowego.

Przestępstwa giełdowe

Powszechnie wiadomo, że tam gdzie znajdują się pieniądze pojawia się też pomysł na ich nielegalne uzyskanie. Tak też jest na rynku kapitałowym. Przestępczość giełdowa ma dość długą historię. W Polsce również występowały afery w tym aspekcie. Każde przestępstwo gospodarcze zmniejsza środki finansowe społeczeństwa. Co prawda uregulowania ustawowe chronią potencjalnie najsłabszych akcjonariuszy przed takimi malwersacją zarządzających spółek, dużych inwestorów czy maklerów. Trzeba jednak podkreślić, iż skala tych przestępstw nie jest duża, wykrywalność znaczna a ewentualne kary za nadużycia są proporcjonalne do zagrożeń. Można wymienić różne rodzaje przestępstw giełdowych. W warunkach polskich najczęściej spotykane są te, które dotyczą nielegalnego wykorzystania informacji. Współcześnie informacja ma ogromną rolę i jest to widoczne szczególnie na rynkach obrotu kapitałem. Osoby, które mają dostęp do informacji uzyskują szybką przewagę nad pozostałymi inwestorami. Nie stanowi to problemu gdy dostęp do potrzebnej informacji jest równy, jeśli zarówno duży bank oraz mały inwestor uzyskają ją w tej samej chwili. Niestety nie jest tak zawsze. Przestępstwa oparte na nielegalnym wykorzystaniu informacji to zatajenie informacji. Polega to na tym, że emitent albo biuro maklerskie dokonuje zatajenie informacji istotnych dla inwestujących. Z kolejnym przykładem mamy do czynienia, gdy biuro maklerskie lub eminent poda fałszywe informacje w celu osiągnięcia jakiegoś zysku. Podanie nieprawdziwych informacji o zamiarach inwestycyjnych może nakłonić inwestorów do kupca czy sprzedaży papierów wartościowych. Takie informacje może wykorzystać osoba, która ma do niej bezpośredni dostęp: pracownik przedsiębiorstwa maklerskiego lub spółki notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych. Do takich przestępstw można też zaliczyć upowszechnienie informacji przez emitenta bądź inny podmiot tylko do wybranej grupy inwestorów. Takie przestępstwa są bardzo niebezpieczne dla prawidłowego funkcjonowania giełdy i pozostałych inwestorów. Przestępstwem też jest przeprowadzenie “działań wyprzedzających” – ma miejsce gdy podmiot (np. biuro maklerskie, pracownicy tego biura lub funduszy inwestycyjnych i emerytalnych) wie, iż jego klient bądź jego podmiot macierzysty dokona większej transakcji na giełdzie. W tym momencie znając taką decyzję, są w stanie odpowiednio zareagować i dokonać transakcji, które przyniosą im profity bądź osłonią przed stratami. Na przykład jeśli pracownik funduszu emerytalnego będzie wiedział, iż fundusz dokona inwestycji w akcje spółki Y może sam dokonać zakupu jej akcji wiedąc, że spore zakupy funduszu odzwierciedlą się w zwiększonym popycie i cena akcji spółki Y wzrośnie. Niebezpieczne są też działania, które zmierzają do sztucznej zmiany kursu walorów spółki, np. jeśli grupa inwestujących działa świadomie i przeprowadza transakcje kupna – sprzedaży między sobą tego samego papieru wartościowego po coraz większej cenie. Na szczęście są działania zapobiegające przestępstwom giełdowym. Organy ścigania i Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wciąż monitorują wymianę informacji i duże transakcje. W Polsce skala takich przestępstw to tylko mały odsetek.

Giełda papierów wartościowych w Warszawie

Giełda papierów wartościowych w Polsce została otwarta 12 maja 1817 roku. Na początku przedmiotem handlu były obligacje i weksle. Handel akcjami rozwinął się na szerszą skalę w drugiej połowie XIX wieku. W latach pomiędzy I a II wojną światową giełdy w Polsce działały tylko na zasadzie rozporządzenia prezydenta. Oprócz warszawskiej giełdy, istniały też giełdy papierów wartościowych w Katowicach, Lwowie, Łodzi, Poznaniu. Najważniejsze znaczenie miała jednak giełda w stolicy, na której koncentrowało się 90 procent obrotów. W roku 1938 zanotowano na giełdzie 130 papierów obligacji, listów zastawnych i akcji. Gdy rozpoczęła się II wojna światowa, to giełda została zamknięta. Po zakończeniu wojny podjęto próby jej reaktywowania. Jednak okazało się, że jej istnienie było nie do pogodzenia z narzuconym systemem gospodarki centralnej. Jednak we wrześniu 1989 nowy rząd rozpoczął program zmiany ustroju oraz odbudowy gospodarki rynkowej. Głównym motorem zmian strukturalnych była prywatyzacja i rozwój rynku kapitałowego. W przeciwieństwie do doświadczeń innych krajów, gdzie prywatyzacja prowadzona była w ramach istniejącej już struktury instytucji finansowych, w Polsce konieczne było stworzenie niezbędnej infrastruktury rynku kapitałowego. Tak długa przerwa w funkcjonowaniu polskiego rynku kapitałowego stworzyła sytuację tzw. pustki instytucjonalno- prawnej. Co się za tym kryło? Oznaczało to brak doświadczeń i wiedzy fachowej, ale też ogromne możliwości rozwoju. . Rozważając kilka alternatywnych rozwiązań, zdecydowano się na bezpośrednie nawiązanie do wzorców zagranicznych rynków kapitałowych, a więc przeniesienie nowoczesnych rozwiązań regulacji prawnych i organizacyjnych. Globalizacja rynków kapitałowych na świecie nie stwarzała szans oryginalnym modelom krajowym. Jednak plusem takiego wyboru było przyśpieszenie nowoczesnego obrotu giełdowego. Duże wsparcie Polska otrzymała od Spółki Giełd Francuskich i Centralnego Depozytu. Bardzo ważnym elementem powstającego rynku kapitałowego była regulacja prawna, którą trzeba było opracować od samego początku. W lipcu 1990 roku została opracowana pierwsza wersja projektu ustawy regulującej obrót papierami wartościowymi. Z kolei 22 marca 1991 roku sejm uchwalił ustawę o publicznym obrocie papierami wartościowymi. W ten sposób powstały prawne podstawy głównych instytucji rynku kapitałowego: giełdy, funduszy powierniczych, domów maklerskich. Powstał też organ administracyjny- Komisja Papierów Wartościowych. Z kolei 12 kwietnia 1991 roku minister przekształceń własnościowych i minister finansów podpisali akt założycielki Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. 16 kwietnia odbyła się pierwsza sesja giełdowa z udziałem 7 domów maklerskich. Łączny obrót giełdy wyniósł wtedy 1,990 złotych. W grudniu 1991 roku Giełda Papierów Wartościowych przyjęła w swój poczet członków korespondentów Światowej Federacji Giełd. W 1994 roku polska giełda stała się w końcu pełnym członkiem tej organizacji, która zrzeszała najważniejsze giełdy świata. Zadaniem WFE jest przede wszystkim koordynacja współpracy pomiędzy giełdami, wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań, ujednolicenie standardów i poszerzanie zasięgu transakcji międzynarodowych. Od roku 1992 giełda warszawska jest też członkiem Federacji Europejskich Giełd Papierów Wartościowych.

Giełda papierow wartościowych

Giełda papierów wartościowych to miejsce, w którym odbywają się transakcje papierami wartościowymi. Zorganizowane jest ono w taki sposób, aby przy kojarzeniu ofert kupna i sprzedaży wszyscy jej uczestnicy byli równi i mieli jednakowy dostęp do informacji. Można powiedzieć, że jest to forma rynku. Często dla jej określenia używa się też stwierdzenia instytucjonalna forma rynku kapitałowego. Jakie są zadania giełdy? Przede wszystkim jeszcze raz podkreślę, że giełda papierów wartościowych to najważniejsza instytucja we współczesnej gospodarce. Dobrze funkcjonująca giełda powinna spełniać takie kryteria: wypełniać ustawowe wymagania stawiane giełdom, posiadać wewnętrzny regulamin określający sposób jej funkcjonowania i kryteria doboru instytucji pośredniczących w handlu. Taka giełda powinna też dbać o przejrzystość rynku, zapewniać bezpieczne rozliczenia i organizować regularne sesje. Dodatkowo powinna posiadać bezawaryjny system informatyczny, który zapewni szybkość transakcji. Dalej powinna dbać o to, aby spółki nie opuszczały w nagły sposób giełdy. Teraz troszkę o funkcjach, jakie giełda pełni. Giełda papierów wartościowych odgrywa dużą rolę w kapitalizmie. Giełda pełni funkcję alokacyjną. Polega to na tym, że – umożliwia przepływ kapitału w kierunku ich najefektywniejszego wykorzystania – np. środki finansowe otrzyma ta spółka, która ma najlepsze perspektywy ich wykorzystania i przyniesie największe potencjalne zyski jej akcjonariuszom. Dalej pełni funkcję wartościującą, która przejawia się w tym, że giełda umożliwia dokonywanie rynkowej wyceny przewidywanych decyzji ekonomicznych przez podmioty gospodarcze. Możemy dzięki temu ocenić, jak dana spółka gospodaruje w porównaniu z innymi spółkami. Następnie trzeba wyszczególnić funkcję kontrolną. To ona tworzy pośredni mechanizm kontroli przez akcjonariuszy efektów działań spółki i pracy zatrudnionych tam menagerów. Co jeszcze niesie ze sobą giełda. Giełda daje jeszcze wiele możliwości: pomnożenie kapitału zarówno podmiotom gospodarczym, jak i gospodarstwom domowym. Daje też możliwość wywołania we wszystkich podmiotach skłonności do oszczędzania. Czego wymaga organizacja giełdy papierów wartościowych. Przede wszystkim jest to regulamin giełdy, organy giełdowe i wyposażenie materialne. Regulamin giełdy papierów wartościach określa skład i zadania organów giełdy, warunki dopuszczania uczestników giełdy, warunki dopuszczania papierów wartościowych do obrotu giełdowego, zasady ustalania kursów podczas giełd, zasady działania sądu honorowego i rozjemczego. Z kolei organy giełdy to zarząd giełdy (reguluje handle giełdowy), komisja do spraw dopuszczeń papierów wartościowych do obrotu giełdowego, izba maklerów, sąd honorowy i rozjemczy, izba rozliczeń. Z kolei wyposażenie materialne giełdy papierów wartościowych to pomieszczenia główne, czyli duża hala w centrum, której znajduje się tzw. parkiet (ring oraz świetlna tablica oraz pomieszczenia pomocnicze ( służące pracownikom giełdy oraz uczestnikom giełdy).